Bir yazılım projesinde en pahalı hata, çoğu zaman tek satır kod yazılmadan önce yapılır: yanlış firmayla anlaşmak. Teklifler genellikle tek bir sayıya indirgenip karşılaştırılır; oysa aynı fiyat çok farklı kapsamları, ekipleri ve yayından sonra çok farklı deneyimleri temsil edebilir.
Aşağıdaki on soru; ister mobil uygulama, ister kurumsal web sitesi ya da işinize özel bir web yazılımı yaptıracak olun, ilk görüşmede netleştirmeniz gereken konuları kapsıyor. Her sorunun altına iyi bir cevabın neye benzediğini de yazdık.
1. Benzer Bir Projeyi Daha Önce Yaptınız mı?
Referans listesi tek başına yeterli değil. Asıl önemli olan, sizinkine benzer bir problemi daha önce çözmüş olmaları: aynı sektör, benzer bir entegrasyon ya da benzer ölçekte bir kullanıcı kitlesi. Yayındaki bir uygulamayı ya da siteyi birlikte açın ve hangi kısmı kimin geliştirdiğini sorun.
İyi bir cevap: Somut bir proje, karşılaşılan bir zorluk ve nasıl çözüldüğü. "Her şeyi yaparız" cevabı ise bir uyarı işaretidir.
2. Kapsam Yazılı Olarak Netleşecek mi?
Yanlış anlaşılmaların çoğu, kimsenin yazıya dökmediği varsayımlardan doğar. Teklifin ekinde ekran listesi, kullanıcı rolleri, entegrasyonlar ve kapsam dışında kalan işler açıkça yazılı olmalı.
Kapsamı netleştirmek için kısa bir keşif aşaması öneren firma, fiyatı ilk görüşmede veren firmaya göre çoğu zaman daha gerçekçi bir takvim sunar.
İyi bir cevap: Yazılı bir kapsam belgesi ve kapsam dışı maddelerin listesi.
3. Teklif Sabit mi, Esnek mi?
İki yaygın model var: sabit fiyat ve harcanan süre üzerinden çalışma. Sabit fiyat bütçeyi öngörülebilir kılar, ama kapsam değiştikçe her değişiklik ayrı bir pazarlık konusu olur. Süre üzerinden çalışmak esneklik sağlar, ancak düzenli ve şeffaf raporlama ister.
Kapsam net ve küçükse sabit fiyat iyi çalışır.
Ürün yolda şekillenecekse (MVP, SaaS) aşamalı bir model daha sağlıklıdır.
Her iki modelde de değişiklik taleplerinin nasıl fiyatlanacağı baştan yazılmalıdır.
4. Projede Kimler Çalışacak?
Satış görüşmesine katılan kişilerle projeyi geliştirecek ekip her zaman aynı değildir. Projede kimlerin, hangi rolde çalışacağını ve işin bir kısmının başka bir firmaya devredilip devredilmeyeceğini sorun.
Tek bir muhatabınızın olması iletişimi hızlandırır; ama o kişinin teknik kararları anlayıp size anlatabilmesi de en az o kadar önemlidir.
5. İlerlemeyi Ne Sıklıkla Göreceğim?
Aylar sonra tek seferde teslim edilen bir yazılım, sürprizlere açıktır. Bir ya da iki haftalık aralıklarla çalışan bir sürüm görmek, yanlış giden bir şeyi erkenden fark etmenizi sağlar.
İyi bir cevap: Düzenli demolar, sizin de erişebildiğiniz bir test ortamı ve işlerin durumunu görebileceğiniz bir takip panosu.
6. Testleri ve Kod Kalitesini Nasıl Güvenceye Alıyorsunuz?
Kod kalitesi ilk aylarda görünmez; bedelini yayından sonraki her değişiklikte ödersiniz. Otomatik testlerin yazılıp yazılmadığını, kodun yayına çıkmadan önce kim tarafından gözden geçirildiğini ve yayına alma sürecinin nasıl işlediğini sorun.
Mimari yaklaşım da önemlidir: SOLID prensipleri gibi ilkelerle kurulan bir kod tabanı, yeni bir özelliğin eskileri bozmadan eklenmesini sağlar.
7. Kaynak Kod ve Fikri Haklar Kimin Olacak?
Bu soru sözleşmeden önce sorulmalı. Proje bittiğinde kaynak kodun size teslim edilip edilmeyeceğini, hangi depoda tutulacağını ve ileride başka bir ekiple devam etmek isterseniz neyle karşılaşacağınızı netleştirin.
İyi bir cevap: Kodun sizin de erişebildiğiniz bir depoda tutulması ve fikri hakların sözleşmede açıkça düzenlenmesi.
8. Alan Adı, Sunucu ve Mağaza Hesapları Kimin Adına Açılacak?
Alan adı, barındırma, App Store ve Google Play geliştirici hesapları, ödeme altyapısı... Bunların firma adına açılması başta pratik görünse de ileride ciddi bir bağımlılık yaratır. Hesapların şirketiniz adına açılmasını ve firmaya yalnızca yetki verilmesini isteyin.
9. Güvenlik ve KVKK Nasıl Ele Alınıyor?
Kişisel veri işleyen her yazılım, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındadır. Verilerin nerede saklandığını, kimlerin erişebildiğini, yedeklerin nasıl alındığını ve parolaların nasıl korunduğunu sorun.
Verilerin hangi ülkedeki sunucularda tutulacağı
Yönetim paneline erişimin nasıl korunduğu (ör. iki adımlı doğrulama)
Yedekleme sıklığı ve bir sorun anında geri dönüş süresi
10. Yayından Sonra Bakım ve Destek Nasıl İşleyecek?
Bir yazılımın ömrünün büyük kısmı yayından sonra geçer. İşletim sistemi güncellemeleri, kütüphanelerin güvenlik yamaları ve küçük geliştirmeler için bir bakım planı olup olmadığını; bir hata bildirdiğinizde ne kadar sürede dönüş alacağınızı sorun.
İçeriği kimin güncelleyeceğini de konuşun: metinleri, görselleri ve menüleri bir yönetim panelinden kendiniz değiştirebiliyorsanız, her küçük değişiklik için destek talebi açmanız gerekmez.
Teklifleri Karşılaştırırken Kısa Bir Kontrol Listesi
Kapsam belgesi ve kapsam dışı maddeler yazılı mı?
Ödeme planı teslim aşamalarına bağlı mı?
Kaynak kod ve hesaplar sizin adınıza mı?
Test ortamına erişiminiz olacak mı?
Yayından sonraki bakımın kapsamı ve ücreti belli mi?
Sonuç
En ucuz teklif çoğu zaman en pahalı proje olur; ama en pahalı teklif de kendiliğinden en iyisi değildir. Bu on soruya net ve yazılı cevap veren bir firma, projenin geri kalanında da aynı açıklıkla çalışacaktır.
İzmir merkezli ekibimizle İzmir, İstanbul, Ankara, Bursa ve Antalya'daki işletmelerle çalışıyoruz. Bu soruları bize de sorabilirsiniz: projenizi anlatın, size yazılı bir kapsam ve teklifle dönelim.
